Wednesday, 2 June 2010

भगवन्तौ वन्दे पुनःपनः

शङ्करम् शङ्कराचार्यम् केशवम् बादरायणम् ।
सूत्रभाष्यकृतौ वन्दे भगवन्तौ पुनःपनः ॥


मह्यम् एषः श्लोकः अतीव रोचते । आदिशङ्कराचार्यस्य व्यासस्य च विषये अस्ति एषा अद्भुता कृतिः । परन्तु श्लोक: पठने शिवविष्ण्वोः उपरि कृत्तम् इव भवति तयो: शङ्करेण व्यासेन च क्रमेण एकत्ववचनात् । नायम् दोषः, तयोः शङ्कर-शङ्कराचार्ययोः केशवव्यासयोः च एकत्वात् । अस्माकम् आचर्यस्य प्रथमशिष्यः पद्मपादाचर्यः अपि कथयति - "शङ्करः शङ्करः साक्षात् व्यासो नारायणः स्वयम् । तयोर्सम्वादम् सम्प्राप्ते किङ्करः किङ्करोम्यहम्॥ " इति, यदा व्यासः वृद्धरूपे आगम्य आचर्यम् प्रति तस्य ब्रम्हसूत्रभाष्यविषये प्रश्नान् पृष्ट्वा अन्ते तस्य भाष्यमेव सत्यमिति अङ्गीकरोति ।


परन्तु अस्य श्लोकस्य एकः अन्यः विषेषः अपि अस्ति इति मम मति: । प्रथमम् आचार्यम् व्यासम् इति क्रमेण उक्त्वा तदनन्तरम् सूत्रभाष्यकृतौ इति अन्यक्रमे वदितः भवति - - यत: वास्तवे सूत्रकारः व्यासः भाष्यकारः च शङ्करः । अतः श्लोककारस्य शङ्करकेशवयोः अपि एकत्वबुद्धि: इति भवति । ताभ्याम् पुनःपुनः अनेकवारम् वन्दने एव अस्माकम् शीलः न अन्यविशयेषु ।


तदेवाभिप्राय: अधोलिखितयोः ब्रम्हविद्यागुरुपरम्परवन्दन श्लोकयोः अपि प्रदर्शित: -

नारायणम् पद्मभुवम् वसिष्ठम् शक्तिम् च तत्पुत्रपरासरम् च
व्यासम् शुकम् गौड्पदम् महान्तम् गोविन्दयोगिन्द्रम् अताऽस्य शिश्यम् ।
श्रीशङ्कराचार्यम् अताऽस्य पद्म्पादम् च हस्तामलकम् च शिश्यम्
तम् तोटकम् वार्तिककारम् अन्यान् अस्मद् गुरून् सन्ततम् मानतोऽस्मि ॥

सदाशिव स्मारम्भाम् शङ्कराचार्यमध्यमाम् ।
अस्मदाचार्यपर्यन्ताम् वन्दे गुरुपरम्पराम् ॥

First sanskrit post :)

सत्यम् ब्रूयात् प्रियम् ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियम् ।
प्रियम् च नानृतम् ब्रूयात् एष धर्म: सनातनः ॥
 

सत्यवदनम् प्रियशब्दवचनम्, श्रोतकाय प्रियम् ददाति यत् तत् प्रियदम् प्रियदानि च तानि शब्दानि इति प्रियशब्दानि तेषाम् वचनम् प्रियशब्दवचनम्, तौ अपि प्रशंसति अयम् श्लोकः । तौ एव सनातनधर्मस्य मुख्यांशौ इति च कथयति !

अयम् श्लोक: सूक्ष्मार्थः। केचित् विद्वत्जनाः (रंगनाथः यथा) अपि अस्य प्रतिकूलार्थग्रहनम् कुर्वन्ति । ते अस्य प्रथमम् भागम् पठित्वा मन्यन्ते यत् एषः श्लोकः, वाचकस्य सत्यवदने अप्रियम् यत्र भवति तत्र असत्यवदनम् अपि अंगीकरोति, इति ! तत् असत् । यदि ते श्रोतकस्य अप्रियम् अभिप्रेतम् इति मन्यन्ते तर्हि एषः अभिप्रायः अनुपपन्न: । कथम् ? श्लोकस्य द्वितीयभागात् । अत्र स्फुटम् वदितम् - "प्रियम् च न अनृतम् ब्रूयात्" इति । अतः अस्माकम् शास्त्रे सर्वत्र सर्वकाले असत्यवदनम् प्रतिषिद्धम् एव!

Tuesday, 1 June 2010

Picture post - Dogs


This is how some of us live our lives. There are some cycles that give us their cool shade . And there are other cycles that may fall on us - spoiling our sleep and giving us injuries.

Once the cycle that gives us shade is moved, we get up and move to some other place. We are free to move whenever we want to.

There are others who live life this way :


There is complete shade, but there is also the danger of the weight of all the cycles falling on us - one on top of another. Though the enjoyment is more in this case, the danger outweighs this enjoyment comfortably!


This dog could never really sleep well. Whenever I walked past him (let us just assume it was a him), he got up to check who/what it was. I also doubt if it could leave from this self imposed confinement whenever he wanted to.

I hope this teaches all of a good lesson. Other interpretations are welcome!

-
"Knowledgeable" vetti person @ Intern